Zdrowo aktywnie: Wysiłek fizyczny w prewencji raka piersi
Kierownik projektu: prof. dr hab. Grażyna Jasieńska; Finansowanie: ze źródeł Naukowego Centrum Nauki
Znany jest wpływ aktywności fizycznej na poziomy hormonów i układ immunologiczny, jednakże nie wiadomo dlaczego na niektóre kobiety aktywność wywiera bardziej korzystny wpływ niż na inne, czyli nie wiadomo dlaczego kobiety różnią się reakcjami fizjologicznymi w odpowiedzi na aktywność. Poznanie przyczyn tych różnic ma ogromne znaczenie dla zdrowia publicznego i praktyki medycznej.
Wyniki projektu posłużą opracowaniu praktycznych, indywidualnie dostosowanych rekomendacji dotyczących poziomu aktywności fizycznej, który pozwoli każdej kobiecie na zmniejszenie poziomu hormonów płciowych, poprawienie odpowiedzi immunologicznej i redukcję masy ciała. Nasze wyniki dostarczą ważnych informacji dla opracowania skutecznych strategii zapobiegania rakowi piersi i przyczynią się do poprawy zdrowia i jakości życia kobiet.
Video-modelling approach applied to the initial and continuous professional development of surgeries teams
Kierownik projektu ze strony : dr hab. Iwona Bodys-Cupak; Program: Erasmus-EDU-2022-PI-ALL-INNO; Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej.
Projekt Clinical Modelling ma na celu zaprojektowanie, przetestowanie i rozwinięcie podejścia telementoringu i modelowania wideo w celu wzmocnienia kompetencji chirurgów, pielęgniarek i studentów w zakresie operacji i innych procedur technicznych. Głównymi celami projektu są: a) wyposażenie chirurgów i pielęgniarek w sprzęt, wskazówki i kompetencje do skutecznego korzystania z inteligentnych okularów do przechwytywania, edytowania i analizowania obrazów wideo w celu wspierania procesów uczenia się w sektorze zdrowia przy użyciu modelowania wideo i automodelowania wideo podejścia; b) umożliwienie nauczycielom, trenerom i tutorom korzystania i wspierania uczniów w korzystaniu z inteligentnych okularów do przechwytywania, edytowania i analizowania obrazów wideo w celu wspierania procesów uczenia się w sektorze zdrowia za pomocą modelowania wideo i samomodelowania wideo podczas zajęć i symulacji;
c) wzmocnienie kompetencji społeczno-emocjonalnych studentów; d) zaprojektowanie nowych case study do wykorzystania na studiach magisterskich i kursach specjalistycznych; e) stworzenie podstaw do rozwoju innowacyjnego podejścia do nauczania. W projekcie biorą udział przedstawiciele czterech krajów Portugali (lider projektu), Hiszpanii, Słowenii oraz Polski (Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum – Wydział Nauk o Zdrowiu).
Alfa-mannozydazy szlaku N-glikozylacji białek w komórkach nabłonkowych przewodu pokarmowego. Badania nad ich rolą w modulowaniu glikomu oraz przepuszczalności bariery jelitowej w warunkach fizjologicznych i pod presją stanu zapalnego.
Kierownik projektu ze strony : dr Paweł Link-Lenczowski; Finansowanie: ze źródeł Naukowego Centrum Nauki: SONATA BIS 12
Glikobiologia to specyficzna dziedzina biochemii zajmująca się strukturą i funkcją biologiczną cząsteczek cukrowych. Choć „cukier” kojarzy się głównie z glukozą czy słodzeniem kawy, większość białek w organizmie to glikoproteiny – białka z przyłączonymi łańcuchami oligosacharydów, zwanymi glikanami. Proces ich tworzenia, czyli glikozylacja, jest skomplikowany i angażuje dziesiątki enzymów. Glikany pełnią liczne funkcje: zwiększają rozpuszczalność białek, chronią je przed degradacją, wspomagają ich fałdowanie oraz uczestniczą w odporności, migracji komórek i tworzeniu tkanek. Zaburzenia ich budowy lub glikozylacji mogą towarzyszyć chorobom nowotworowym, zapalnym, autoimmunologicznym czy neurologicznym. Zmieniona glikozylacja może też mieć znaczenie predykcyjne, czyli umożliwiać ocenę ryzyka rozwoju chorób. Jednak analiza glikanów jest trudna i kosztowna, wymaga nowoczesnej aparatury. Szczególnie mało wiadomo o początkowych etapach glikozylacji, w których uczestniczą enzymy alfa-mannozydazy.
Choć ich funkcja – odcinanie reszt mannozy – jest podobna, nie wiadomo, dlaczego istnieją aż cztery ich typy i czy są one równoważne. Co się dzieje, gdy ich zabraknie? Jak wpływa to na repertuar glikanów i funkcje komórki? Na te pytania próbuje odpowiedzieć kierownik projektu, posługując się komórkami różnicującymi się w enterocyty – nabłonek jelita cienkiego. Jelito to nie tylko miejsce wchłaniania składników odżywczych, ale i bariera chroniąca nas przed patogenami. W laboratorium planuje odtworzyć jego strukturę z udziałem enterocytów, komórek kubkowych i makrofagów. Za pomocą modyfikacji genetycznych zaś wyłączyć geny kodujące alfa-mannozydazy, by ostatecznie sprawdzić, jak wpływa to na glikany i integralność bariery jelitowej. Projekt bada też, czy brak tych enzymów zmienia reakcję komórek na stan zapalny. Badania prowadzone są przy użyciu spektrometrii masowej, mikroskopii fluorescencyjnej i elektronowej oraz technik biochemicznych. Projekt potencjalnie może wnieść istotny wkład w poznanie roli glikozylacji w zdrowiu i chorobie.
Establishing evidence-based strategic recommendations for patient-centred health care options for individuals experiencing high use of the emergency departmen
Kierownik projektu: dr Iwona Bielska; Finansowanie: ze źródeł Naukowego Centrum Nauki: POLONEZ BIZ
Patients who use the emergency department frequently (≥5 or more visits per year) make up a small percentage of the patient population but represent a large proportion of all emergency department visits and have conditions that are costly to treat. Previous research has found that there are many reasons for high use of the emergency department and these can be classified as being due to individual-level, health system-level, and community-level factors. Although various health care programs have been implemented to reduce the number of non-emergency hospital visits, their results are not consistent and there are gaps in what is known. This project aims to provide recommendations that are patient-centred on ways to better serve these individuals in the community in order to reduce non-emergency visits to the hospital. This will be done through a study of adults, 18 years of age and older, who have frequent use of the emergency department in the city of Krakow, Poland.
The project has four objectives: 1) to prepare a patient profile for individuals experiencing high use of the emergency department; 2) to examine changes in health care utilization patterns among this population during the COVID-19 pandemic; 3) to carry out focus groups with relevant community and professional groups to gather information on the reasons for high emergency department use; and 4) to establish evidence-based strategic recommendations for health care options that are patient-centred for individuals experiencing high emergency department use. This information is necessary to advance health care in an equitable way among this population in Europe, while at the same time reducing the pressures on overburdened systems and ensuring the proper use of services given limited health resources. This is especially critical during times of stress on the health system. The study results will be applicable to urban health systems in Europe. They will b disseminated to relevant groups, including patients, health care workers, academics, and policy makers.
Model tensegracyjny w zaburzeniach skroniowo-żuchwowych, zaburzeniach postawy ciała, zaburzeniach napięcia dna miednicy oraz zaburzeniach psychowegetatywnych
dr hab. n. med. Małgorzata Kulesa-Mrowiecka, prof. UJ : finansowanie wewnątrzne
Według doniesień naukowych w leczeniu zaburzeń skroniowo-żuchwowych powinno stosować się podejście multidyscyplinarne, obejmujące metody farmakologiczne, stomatologiczne, fizjoterapeutyczne, psychoterapeutyczne. Wśród metod fizjoterapeutycznych kluczową rolę odgrywa terapia manualna, obejmująca mobilizacje stawu skroniowo-żuchwowego, techniki tkanek miękkich oraz poizometryczną relaksację mięśni (PIR), które wykazują skuteczność w redukcji bólu, również napięciowego bólu głowy oraz pochodzenia stomatognatycznego oraz poprawie funkcji narządu żucia. Ćwiczenia terapeutyczne, zwłaszcza ukierunkowane na stabilizację stawu skroniowo-żuchwowego i reedukację wzorców ruchowych, odgrywają istotną rolę w leczeniu dysfunkcji układu żucia.
Badania wykazują, że regularna terapia ruchowa poprawia funkcję stawu skroniowo-żuchwowego oraz zmniejsza dolegliwości bólowe. Z kolei szynoterapia oraz psychoterapia są jednymi z najczęściej stosowanych metod leczenia, mające na celu redukcję napięcia mięśniowego. Połączenie metod fizjoterapeutycznych wraz z szynoterapią oraz psychoterapią wydaje się być bardziej efektywną drogą leczenia niż samodzielne stosowanie szyn relaksacyjnych. Pomimo dostępnych metod leczenia, nadal brakuje jednoznacznych wytycznych określających optymalną skuteczność poszczególnych terapii. Celem niniejszego badania jest ocena wybranych metod fizjoterapeutycznych, psychoterapeutycznych w leczeniu zaburzeń skroniowo-żuchwowych, posturalnych oraz uroginekologicznych w celu ustalenia najskuteczniejszych strategii terapeutycznych.


